Explorar los documents (7380 total)

Contributeur : CIRDOC - Institut occitan de cultura

Ganhaire, Joan

Chantagreu... Vos sovenetz de queu vilatge ? Se fau pas fiar a la tranquillitat aparenta dau borg e au 'nar lent e suau de la Claraiga. Ren s’es bien 'melhorat dempuei que l’avem laissat. Se’n passa enquera de bravas dins las charrieras dau borg e los termes d’alentorn. La lucha es totjorn bien inegala contra las peiras, los auseus famgalits e lo meschant temps. Los beveires beven totjorn, mai si quò lor fai far de meschantas rencontras, los dròlles son totjorn 'guissables, mai si son fins peschaires, los chaçaires son totjorn tan menteires, nòstre curat coneis per un còp quauquas satisfaccions. E los estrangiers ! En despiech de temptativas per aprener l’anglés, los Chantagreus aiman gaire se far mocar, e 'laidonc, la venjança será terribla ! Òc !

Tornatz a Chantagreu, seretz pas deçaubuts !

Ferré, Joan Pau

Aqueth recuelh de quate novèlas que perpausa un viatge literari enter passat, present e futur, en mesclar realisme quotidian, anticipacion e memòria istorica. Dab racontes vius, Joan Pau Ferré qu'explòra l'umanitat, la cultura occitana, en liurar portrèits colorats e ambients autentics deus Pirenèus e deu Sud-Oèst.

CIRDOC - Institut occitan de cultura

De las trobairises del sègle XII fins a las artistas e autoras d’ara, la mòstra Femnas d’Òc, l’occitan al femenin vos convida a descobrir mantuna figura que contribuïguèt a la transmission de la lenga e de la cultura occitanas.

Figuras femeninas miticas e legendàrias dels païses d’Òc, contairas, escrivanas del reviscòl literari occitan a partir del sègle XIX, femnas de teatre, militantas e cercairas… Tant de camins meses al lum per rendre omenatge a las que, a l’encòp femnas e locutrises d’una lenga minorizada, an patit una invisibilizacion dobla.

Una mòstra concebuda en 2026 per lo CIRDÒC - Institut occitan de cultura.

Diplomada de las Bèras arts d'Anvèrs en 2019, Marie Vignau que partatja lo son temps enter la pintrura e l'ensenhament de las arts plasticas, dens las Lanas de Gasconha e en Bearn, dont ei originària. Que tribalha sus imatges deu son quotidian, inscrivudas dens la ruralitat de la soa enfança e de la soa familha. La natura qu'i ei omnipresenta, luxurianta, que jòga sus ua dobla lectura, enter saunejadas e illusions, entà questionar lo noste rapòrt au vivent e aus nostes environaments. Darrèrament, qu'ajusta personatges emblematics deu son vilatge, tornant transcríver un eretatge culturau paisan fragilizat, qui desira visibilizar.

« La mea istòria paisana qu'ei intimament religada a la lenga occitana, au "patoès", ça disèvan los pairbons, bearnés e gascons, qu'entenèvi parlar. Pr'aquò, ne m'an pas transmetut la lenga e qu'èi la sensacion que l'eretatge paisan ei inscrivut dens aquera lenga. Los mens parents n'an pas représ las bòrdas, qu'an quitat lo país, la bòrda pairau qu'a perdut la soa vocacion agricòla après lo decès deus mens pairbons e la lor lenga ne m'ei pas estada transmetuda. L'eretatge d'aquera cultura paisana, dont la lenga ei un pielar, qu'ei donc tresvirat e en mutacion. Aqueth eretatge qu'ei au centre deu men tribalh d'artista, e qu'aimarí que los sons imatges e contrastes evoquèssen la vivacitat deus escambis e de la lenga deus protagonistas d'aqueths tablèus, com espacis sonòres e picturaus. Despuish 2024 qu'èi integrat la PEL Praxis Etnica Liura, entà inscríver mei pregondament la mea practica e las meas recèrcas dens un espaci d'expression occitana. »

[Source : La Galariá]

Nespoulous, Georges

Lo camp militar de Larzac creat en 1902 foguèt, tot lo sanclame del sègle vint, un luòc provocant l’interès dels estatjants de Roergue mas tanben, los tres quarts del temps, l’èrnha dels òmes apelats per participar a de manòbras militaras. Dos periòdes se debanan dins aqueste roman. Lo primièr se passa a la fin de las annadas cinquanta e a la debuta de las annadas seissanta pendent la guèrra d’Argeria. Lo camp militar foguèt agençat en camp d’embarrament de militants del F.L.N. (front de liberacion nacionala). Lo segond se debana dins las annadas setanta amb lo projècte d’espandiment del camp militar que provoquèt lo regèt massís dels païsans de Larzac e d’una certana opinion publica. Es dins l’ambient d’aquestes dos periòdes que l’autor situa l’accion del roman. Mesclant ficcion e realitat nos fa viure d’eveniments istorics e de dramas misterioses.

IEO Aveyron
Nils Martin
Manuel Senut

À la fin du XIXe siècle, des milliers de jeunes des campagnes françaises fuient la misère de leur village pour gagner Paris. Parmi ces migrants de l’intérieur, ceux du Massif Central furent surnommés Bougnats. Dans la capitale, ils vendaient du charbon et tenaient de petits cafés. Certains devinrent de grandes brasseries, incarnation d’une réussite qui rayonna jusque sur leurs villages. Ce flux migratoire ne se tarit que fin 1960.

La dernière génération de Bougnats venue du nord de l’Aveyron raconte ici son histoire, en occitan, sa langue natale, le seul bagage où elle glissa jadis tout un pays.

[Source : IEO Aveyron]

Alexandre Cartigny

Max Rouquette faguèt de la garriga mai qu’un decòr : una matriça intima e universala. Cada pèira, cada perfum, cada volada d’insècte ven de matièra per escriure e somiar. Es aquí, entre sciéncia e poesia, que se farga sa votz singulara : una pròsa enradigada dins la tèrra occitana e dobèrta sul mond.

Lo film camina dins sa dralha, d’Argelhièrs a Montpelhièr en passant per Sant-Saturnin, per tornar trapar aquel bof « engarrigat », capable de religar lo real e l’imaginari, la memòria e l’eternitat.

[Source : Òctele]

Patrick Lavaud

Nascut en 1940 a Carcassona, Claudi Martí es l’un dals cantaires emblematics de la « nòva cançon occitana ». Sos primièrs concèrts a la fin de las annadas 1960 marcan lo començament d’un camin que ne’n compta mai de 2000, a Montsegur o sul Larzac, dins de pichons vilatges coma dins de grands festenals.

A son ostal de la colina, nos parla de sas rasigas familialas, de las lengas de son enfança e de sa joventut a Carcassona, de sos engatjaments politics, de son mestièr de regent, de son camin de cantaire e d’escrivan, de son sosten a fòrça lutas, de sas amistats prigondas ambe vinhairons, artistas o escrivans.

Lo filme es enriquesit per unas fotografias ancianas e per d’extrachs d’un concèrt filmat en 2022.

[Source : lavaupatric.com]

Lobel, Arnold

« Longtemps a, hèra longtemps a, ne i avèva pas colors. » Atau que s’avia aqueste conte miejancèr. En negre e blanc, lo monde qu’ei drin triste. Urosament, mercés a las potingas d’un magician simpatic, las colors qu’apareishen. Envadissentas au començament, armoniosas a la fin… peu plaser deus uelhs !

Ua faiçon amusanta e esberida d’ensenhar aus pintres joens quin se hèn las colors.

Revirat per Karine Bordenave e Patric Guilhemjoan

Isabelle Loubère
Véronique Rabuteau

Félix Arnaudin, fotograf, escrivan e etnografe qu’era amorós de las Lanas. Que corró lo parçan entà collectar e immortalizar las tradicions e los paisatges de las Lanas deu sègle XIX.

Félix via Marie que tracta deu òmi incomprés dab l’espiar de Marie, qui partatgè la vita de Félix.